English

Tóm lược về phiên kiểm định việc thực thi Công Ước Chống Tra Tấn LHQ (UNCAT) của chính phủ Việt Nam

Dưới áp lực quốc tế và do nhu cầu đạt được các quyền lợi về kinh tế, thương mại, và chính trị chính phủ nước Cộng Hòa XHCN Việt Nam đã ký nhiều công ước quốc tế, trong đó có “Công ước của Liên hợp quốc về chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người” (gọi tắt là UNCAT) vào ngày 7/11/2013. Quốc Hội Việt Nam phê chuẩn ngày 28/11/2014 và Công ước này chính thức có hiệu lực đối với Việt Nam, ngày 17/3/2015.

Vào hai ngày 14 và 15 tháng 11 năm 2018 phái đoàn Việt Nam (gồm gần 30 quan chức cao cấp các ngành, được dẫn đầu bởi Thượng Tướng Lê Quý Vương, Thứ Trưởng Bộ Công An, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh Sát Điều Tra Bộ Công An) đã trải qua kỳ kiểm định trước Ủy Ban Chống Tra Tấn của Liên Hiệp Quốc tại Geneva, Thụy Sĩ nhằm đánh giá việc thực hiện Công ước "Chống tra tấn, đối xử tàn ác hay hạ nhục con người" (gọi tắt là UNCAT) của Việt Nam sau 3 năm phê chuẩn Công ước.

Kỳ kiểm định này được livestream trực tiếp trên trang mạng của LHQ bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt. Dưới đây là link dẫn để các bạn quan tâm có thể theo dõi lại:

Ngày thứ 1 (14/11/2018):

Ngày thứ 2 (15/11/2018):

Trong mấy tháng trước phiên kiểm định, Liên Minh Chống Tra Tấn Việt Nam đã hợp tác cùng một số tổ chức nhân quyền quốc tế, tổ chức phi chính phủ và các tổ chức xã hội dân sự cùng hợp tác để thu thập tài liệu, thông tin và đúc kết lại thành một báo cáo độc lập được gửi đến Ủy Ban. Đây là những dữ liệu được đăng tải công khai trên truyền thông của nhà nước, các tài liệu và báo cáo của chính phủ Việt Nam, tin tức từ báo đài trong nước và quốc tế, thông tin từ các mạng truyền thông xã hội phổ biến, phỏng vấn trực tiếp với các nạn nhân hoặc gia đình của họ, các báo cáo của những tổ chức nhân quyền uy tín trên thế giới và báo cáo của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ về Việt Nam, v.v .... Chúng tôi chỉ hệ thống hóa và tổng kết thành từng đề mục như nội dung của UNCAT. Mỗi một điểm được nêu lên trong báo cáo đều được dẫn chứng bằng số liệu cụ thể, thống kê và báo cáo của các tổ chức có uy tín trên thế giới, bằng các điều luật trích dẫn từ Hiến Pháp và các bộ luật của Việt Nam, cơ sở luật quốc tế và các công ước và hiến chương LHQ.

Trong khi đó bản “Báo cáo quốc gia” do Việt Nam đưa ra những thông tin chung chung, chú trọng về phần văn bản pháp luật nhưng thiếu hẳn những thông tin và bằng chứng cụ thể của việc thi hành. Các con số do phía Việt Nam khác rất xa với thực tế. Thí dụ như đoạn 100 trang 25 của bản báo cáo này viết:

"Từ năm 2010 đến năm 2015, Tòa án nhân dân chưa thụ lý vụ án nào về tội bức cung và tội mua chuộc hoặc cưỡng ép người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; đã thụ lý và xét xử 10 vụ án với tổng số 26 lượt bị cáo về tội dùng nhục hình, cụ thể: năm 2010 là 0 vụ với 0 bị cáo/ tổng số 52.545 vụ án hình sự với 88.967 bị cáo (0%); năm 2011 là 0 vụ với 0 bị cáo/ tổng số 58.277 vụ án hình sự với 100.667 bị cáo (0%); năm 2012 là 4 vụ với 8 bị cáo/ tổng số 64.935 vụ án hình sự với 116.907 bị cáo (0,006%); năm 2013 là 1 vụ với 2 bị cáo/ tổng số 66.107 vụ án hình sự với 117.502 bị cáo (0,0015%); năm 2014 là 3 vụ với 7 bị cáo/ tổng số 65.858 vụ án hình sự với 118.372 bị cáo (0,0045%); năm 2015 là 2 vụ với 9 bị cáo/ tổng số 59.196 vụ án hình sự với 106.078 bị cáo (0,0033%)."

 

Trước khi buổi kiểm định việc thực thi UNCAT của chính phủ Việt Nam bắt đầu một ngày, Ủy Ban Chống Tra Tấn đã có một buổi họp riêng với các tổ chức phi chính phủ và tổ chức xã hội dân sự để lắng nghe những ý kiến khách quan và các cập nhật thực tế về vấn nạn tra tấn tại Việt Nam. Và trong hai ngày của kỳ kiểm điểm, chúng tôi đã tiếp tục truy cứu thông tin bổ sung cho các hồ sơ đã nộp, cung cấp thông tin về các trường hợp tra tấn vừa mới xảy ra, và dịch sang tiếng Anh các tài liệu liên quan. Nhờ vậy mà Uỷ Ban Chống Tra Tấn đã có được các thông tin đầy đủ, chính xác và cập nhật.

Xuyên suốt hai ngày của kỳ kiểm định, Ủy Ban Chống Tra Tấn liên tục đặt các câu hỏi xoáy vào vấn đề trọng tâm giới hạn tội danh tra tấn của Việt Nam và tình trạng tra tấn lan tràn, dẫn đến nhiều cái chết rất đáng nghi ngờ trong đồn công an và các trại giam giữ.

Trong ngày thứ nhất (14/11/2018), tiếp theo diễn văn báo cáo của trưởng phái đoàn Việt Nam, Thứ Trưởng Bộ Công An Lê Quý Vương, Ủy Ban đặt câu hỏi rằng Hiến pháp Việt Nam có quy định cấm tra tấn nhưng sao trong Bộ Luật Hình Sự (BLHS) 2015 không quy định tội danh tra tấn? Ủy Ban khuyến nghị Việt Nam sửa đổi luật cho phù hợp với định nghĩa của tra tấn theo UNCAT vì theo luật hiện hành tội "dùng nhục hình" hay "bức cung" là chưa đủ để xử lý tất cả các vấn đề liên quan đến tra tấn. Ngoài ra Ủy Ban cũng nêu ra vấn đề chính quyền chưa có biện pháp xử lý thỏa đáng đối với các hành vi vi phạm, trực tiếp lẫn gián tiếp.

Cụ thể hơn, Ủy Ban yêu cầu Việt Nam cung cấp số liệu đã có bao nhiêu trường hợp tra tấn bị đưa ra truy tố từ khi BLHS được sửa đổi và có hiệu lực thi hành vào đầu năm 2018. Ủy Ban đã chỉ ra tính thiếu thuyết phục của bản Báo Cáo Quốc Gia do Việt Nam đưa ra về con số rất thấp các trường hợp chết trong đồn công an và các trại giam giữ (mà đa số được chính quyền cho là chết do bệnh lý hay tự sát) so với các báo cáo độc lập mà Ủy Ban đã nhận được.

Tiến sĩ Jens Modvi, Chủ Tịch Ủy Ban Chống Tra Tấn LHQ đã nêu ra một loạt nhận xét và câu hỏi dành cho phái đoàn Việt Nam. Các bạn có thể xem phần tóm tắt trong bài này:

https://www.facebook.com/endtorturevn/posts/573846509727016

Tiếp theo, ông Chủ Tịch Ủy Ban nhường lời cho từng thành viên Ủy Ban nêu nhận xét và các câu hỏi cho phái đoàn Việt Nam. Một số điểm nóng liên tục được nêu lên bao gồm tình trạng tra tấn tàn bạo và những cái chết rất đáng nghi ngờ trong đồn công an. Các thành viên Ủy ban chú trọng đến việc những vụ việc này có được điều tra bởi một nhóm công tác độc lập hay không, những kẻ vi phạm có bị truy tố theo đúng tội danh (tra tấn) hay không, và Việt Nam có cơ chế nào để bảo đảm quyền khiếu kiện, tố cáo của nạn nhân hay không, và nếu tố cáo thì nạn nhân có được bảo vệ hay không. Tình trạng công an đàn áp rất tàn bạo, thậm chí tra tấn những người tham gia biểu tình ôn hòa vào hai tuần đầu tháng 6 cũng được nêu ra. Đáng chú ý là vụ công an Cần Thơ bắt giữ vô cớ và hành hung gây thương tích đối với đạo diễn Đặng Quốc Việt vừa xảy ra vài hôm trước cũng được nhắc đến. Các câu hỏi của Ủy Ban Chống Tra Tấn đặt ra cho phái đoàn Việt Nam tại sự kiện này phần lớn dựa vào các bản báo cáo và thông tin cập nhật của các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức xã hội dân sự cung cấp.


Các bạn có thể xem tóm tắt một vài ý kiến của các thành viên Ủy Ban trong bài này:

https://www.facebook.com/endtorturevn/posts/573870633057937

Sau đó phiên kiểm định tạm nghỉ và được tiếp tục vào 9 giờ sáng hôm sau (11/15/2018).

Mở đầu buổi này, Thứ Trưởng Bộ Công An Lê Quý Vương đọc bài giải trình đối với một số câu hỏi của Ủy ban chiều hôm trước. Tiếp đến, một số thành viên trong phái đoàn Việt Nam lần lượt trả lời những câu hỏi khác tùy theo lãnh vực chuyên môn của họ. Phần trả lời vẫn thiếu tính trung thực và tránh né vấn đề như thường thấy. Có một số câu hỏi được khất lại và sẽ trả lời trong văn bản trả lời chính thức của Việt Nam.

Trong khoảng 30 phút cuối của buổi kiểm định mỗi thành viên của Uỷ Ban được dành cho 3 phút để phản biện các câu trả lời của phái đoàn Việt Nam và nêu những câu hỏi đào sâu về vấn đề cũng như lập lại yêu cầu đại diện chính phủ Việt Nam cung cấp dữ liệu và thông tin cụ thể để chứng minh lập luận bào chữa của họ.

Phái đoàn Việt Nam có 48 tiếng kể từ lúc cuộc kiểm định kết thúc để gửi văn thư trả lời chính thức trước khi Uỷ Ban chốt lại bản “nhận định kết luận” về cuộc kiểm điểm. Trong văn bản này, bên cạnh các nhận định về cuộc kiểm điểm, Uỷ Ban CAT sẽ đưa ra 3 hoặc 4 khuyến nghị cho chính quyền Việt Nam.

Sau đó, Việt Nam sẽ có một năm để thực hiện các khuyến nghị của Uỷ Ban CAT. Khoảng thời gian này là cơ hội để người dân ở trong nước và cộng đồng người Việt ở hải ngoại đóng góp tích cực với Uỷ Ban CAT, cung cấp cho họ thông tin xác thực về hồ sơ cụ thể hoặc hiện tình nói chung. Những thông tin này sẽ giúp Uỷ Ban CAT phối kiểm thông tin do chính quyền cung cấp, cũng như theo dõi các hồ sơ mà chính quyền đã lờ đi.


Webmaster: copywright @ 2015 viettorg.com

1  Online:     United States: 1  -  
 Vài nét vềLuật Chống Tra TấnHướng DẫnĐiều Lệ
 VN-CATTrương mụcXử dụng trang mạng
 Đăng Nhập
 Đăng Xuất
 Vào một báo cáo mới
 Sửa một báo cáo đang điền vào và chưa nộp lên
 Sửa một báo cáo nằm trong mục những vụ vi phạm